Kenmerken van bijzondere bijstandsuitkeringen, eindbestand

De gemeente legt de richtlijnen voor de bijzondere bijstand vast in een beleidsnota. De gemeente is verplicht deze nota openbaar te maken. Voor een voorbeeld zie de externe link naar beleidsnota van Rotterdam die vanaf 01-01-2018 in werking is getreden.

Een bijzondere bijstandsuitkering is een uitkering waarmee extra en bijzondere kosten kunnen worden betaald. Daarbij wordt gekeken naar de individuele omstandigheden en de financiële situatie. Het kan een aanvulling zijn op een algemene bijstandsuitkering, maar ook op een AOW-uitkering.

De voorwaarden in algemene zin zijn: 1) De persoon is Nederlander of daarmee gelijkgesteld; 2) De persoon woont én verblijft in Nederland; 3) De persoon is niet uitgesloten van het recht op bijstand; 4) De persoon heeft onvoldoende inkomen en vermogen; 5) De kosten zijn aantoonbaar, onvoorzien en noodzakelijk; 6) De kosten zijn er door bijzondere of dringende omstandigheden. Een bijzondere bijstandsuitkering kan worden toegekend aan individuen, (huishoudens van) alleenstaanden (waaronder alleenstaande ouders) en aan (huishoudens van) paren (gehuwd en ongehuwd samenwonenden).

De rijen in dit bestand bieden daarom ruimte aan de gegevens van maximaal twee personen. Omdat er bij de relatie tussen de twee personen aan wie een uitkering is toegekend niet altijd sprake is van een paar, wordt er in deze beschrijving gebruik gemaakt van de aanduidingen Eerste persoon en Tweede persoon. Als er sprake is van een uitkering aan twee personen, zijn de kenmerken geslacht en leeftijd van de oudste persoon toegekend aan Eerste persoon.

Vanaf verslagjaar 2020 zijn ook de Bbz bedrijfskapitalen meegenomen. Tot verslagjaar 2019 vielen de Bbz bedrijfskapitalen onder de bijzondere bijstand (Eenmalig bijzondere bijstand, cluster g uitstroombevordering). Deze vallen vanaf verslagjaar 2020 onder een aparte statistiekcode; namelijk code 20.

Samengevat gaat het om de records met statistiekcode: 11 - Periodiek bijzondere bijstand; 12 - Eenmalig bijzondere bijstand; 18 - Individuele inkomenstoeslag; 19 - Individuele studietoeslag; 20 - Bbz bedrijfskapitaal. Er is voor de data vanaf verslagjaar 2020 twee corona-effecten te benoemen: 1) Bbz bedrijfskapitalen. Onder de Bbz bedrijfskapitalen vallen ook kapitalen die zijn verstrekt onder de Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandig Ondernemers (TOZO).

Deze records zijn via het kenmerk BUS_NadereclassificatieBBZ code 6 (Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandig ondernemers) te onderscheiden van de reguliere bedrijfskapitalen. Dit kenmerk is vanaf verslagjaar 2020 meegenomen in dit eindbestand. 2) Voorschotten i.h.k.v. de TOZO en het versoepeld Bbz. Er zijn door een aantal gemeenten TOZO- en Bbz-voorschotten aangeleverd onder eenmalig bijzondere bijstand cluster a (directe levensbehoeften).

Deze zijn t/m verslagjaar 2021 door het CBS gecorrigeerd naar een nieuwe clustercode: code t (TOZO voorschot). Deze records komen vanaf verslagjaar 2020 voor in dit eindbestand bijzondere bijstand; daarom heeft BB_Clusterbijzonderebijstand code t als toevoeging. Vanaf verslagjaar 2022 moet rekening gehouden worden met bijzonderheden in de registratie van de 1) studietoeslag (statistiekcode 19; cluster l), 2) energietoeslag, en 3) het leefgeld uitgekeerd aan vluchtelingen uit Oekraïne.

Zie de bijlage voor gedetailleerde informatie.